حیدر راهب، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر امروز در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در بوشهر با اعلام جزئیات برنامه‌های هفته کتاب اظهار کرد: این رویداد فرهنگی از ۲۳ تا ۳۰ آبان‌ماه با شعار «با کتاب گفت‌وگو کنیم» برگزار خواهد شد و در همین راستا، ۶۰۰ برنامه فرهنگی و ترویجی در کتابخانه‌های عمومی سراسر استان پیش‌بینی شده است.
وی با اشاره به برنامه‌های محوری این هفته افزود: غبارروبی گلزار شهدا، میزبانی از شهید گمنام در کتابخانه مصلحیان، فراهم کردن امکان عضویت رایگان و سراسری در کتابخانه‌های عمومی و بخشودگی جرائم دیرکرد از جمله اقداماتی است که در این ایام اجرا می‌شود. همچنین طرح «کوله کتاب» با هدف رساندن خدمات کتابخانه‌ای به مناطق کمتر برخوردار، در ۱۰ نقطه از استان به اجرا درمی‌آید.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر از افزوده شدن دو کتابخانه سیار به ناوگان خدمات‌رسانی استان خبر داد و گفت: این دو دستگاه از نوع کامیونت فورس و مجهز به تجهیزات و امکانات مورد نیاز کتابخانه‌ای هستند که برای ارائه خدمات در شهرستان‌های دشتستان و تنگستان اختصاص یافته‌اند. ارزش مجموع این خودروها ۲۵ میلیارد تومان است.
راهب ادامه داد: حضور دانش‌آموزان به همراه خانواده‌ها در کتابخانه‌ها، برگزاری زنگ کتابخوانی در مدارس و ایجاد طاقچه‌های کتاب در اداراتی که متقاضی اجرای این طرح باشند، از دیگر برنامه‌های هفته کتاب در استان خواهد بود.
وی در تشریح برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در شهرستان‌ها نیز بیان کرد: در مرکز استان نشست کتابخوانی خانواده‌ها و مسابقه نقاشی با موضوع کتاب برگزار می‌شود. در دشتستان نیز تجلیل از نویسندگان و اجرای زنگ کتاب در مدارس در دستور کار قرار دارد. برنامه «از قرار با خالق قصه‌ها» با حضور نویسنده حوزه کودک و نوجوان در تنگستان اجرا خواهد شد و شهرستان دشتی میزبان مسابقه روزنامه‌دیواری و کاروان کتاب است.
به گفته وی، برگزاری جشن کتاب در پارک و معرفی آثار در مهدکودک‌های جم، نشست تاریخ‌خوانی در گناوه و همایش پیاده‌روی خانوادگی در دیلم نیز بخشی دیگر از برنامه‌های شهرستانی این مناسبت فرهنگی است.
راهب در ادامه گزارشی از فعالیت یک‌ساله کتابخانه‌های عمومی استان ارائه کرد و گفت: طی این مدت بیش از هشت‌هزار و ۵۰۰ برنامه فرهنگی و ترویجی در مجموعه کتابخانه‌های استان برگزار شده است. از جمله اقدامات شاخص این دوره می‌توان به اجرای طرح تابستانی «کتابستانه» ویژه کودکان و نوجوانان، برنامه «روستا با طعم کتاب» در ۱۰ روستا، طرح «کوله کتاب» برای خدمت‌رسانی به مناطق محروم و برگزاری لیگ کتابخوانی با مشارکت مساجد و کتابخانه‌ها اشاره کرد.
وی با بیان اینکه لیگ کتابخوانی با استقبال گسترده مجموعه‌های فرهنگی همراه بوده است، افزود: بیش از ۱۰۰ باشگاه و تیم در این رقابت‌ها شرکت کردند و قرار است تیم‌ها و افراد برتر استان برای تجلیل در سطح ملی معرفی شوند.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر همچنین از اجرای برنامه‌هایی نظیر پویش شاهنامه‌خوانی، عصر شعر «زمزمه قدسیان»، برنامه «اگر من کتاب بودم» و معرفی کتاب‌های تقریظ‌شده و آثار معرفی‌شده از سوی رهبر شهید در کتابخانه‌های عمومی استان خبر داد.
راهب در بخش دیگری از این نشست به تشریح وضعیت منابع و شاخص‌های کتابخانه‌ای استان پرداخت و اظهار کرد: اکنون یک میلیون و ۳۱۴ هزار جلد کتاب در کتابخانه‌های عمومی بوشهر نگهداری می‌شود و تعداد اعضای این مجموعه‌ها به ۳۷ هزار نفر رسیده است. همچنین طی یک سال گذشته ۴۶۰ هزار جلد کتاب به امانت داده شده و مجموع زیربنای کتابخانه‌های عمومی استان نیز ۲۹ هزار و ۳۴۲ مترمربع است.
وی با مقایسه شاخص‌های استان و کشور خاطرنشان کرد: بوشهر در چهار شاخص تعداد منابع کتاب، میزان عضویت، امانت کتاب و زیربنای کتابخانه‌ها عملکردی بالاتر از میانگین کشوری دارد. به‌طوری‌که در برابر میانگین ۵۳ نسخه کتاب به ازای هر ۱۰۰ نفر در کشور، این میزان در استان بوشهر به ۱۰۵ نسخه می‌رسد.
راهب ادامه داد: سرانه عضویت در کتابخانه‌های عمومی استان سه نفر به ازای هر ۱۰۰ نفر جمعیت است، در حالی که میانگین کشوری حدود یک‌وهفت‌دهم نفر گزارش شده است. همچنین سرانه امانت کتاب در بوشهر ۳۵ نسخه و در سطح کشور ۲۲ نسخه به ازای هر ۱۰۰ نفر است.
وی با تأکید بر اینکه برخورداری از آمار بالاتر از میانگین ملی به معنای رفع همه کمبودها و مطلوب بودن کامل شرایط نیست، گفت: توسعه خدمات کتابخانه‌ای و فراهم کردن امکان دسترسی بیشتر مردم به کتاب همچنان به پیگیری مستمر نیاز دارد. در این زمینه، رسانه‌ها با طرح مطالبات و انعکاس نیازهای موجود می‌توانند در جلب حمایت مسئولان و تقویت زیرساخت‌های فرهنگی نقش مهمی ایفا کنند.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر در ادامه به تغییر رویکرد در طراحی و تجهیز کتابخانه‌ها اشاره کرد و گفت: طی چهار سال اخیر، ۳۲ کتابخانه عمومی در استان بازطراحی شده‌اند. این طرح صرفاً به تغییر دکوراسیون و نوسازی فضای داخلی محدود نبوده، بلکه متناسب‌سازی محیط برای گروه‌های مختلف مخاطب از جمله ایجاد بخش‌های تخصصی کودک و نوجوان، فضاهای پژوهشی، محل‌های گفت‌وگو و تعامل و محیط‌های کار اشتراکی را نیز شامل شده است.
راهب با اشاره به وضعیت کتابخانه‌های نیازمند بازطراحی بیان کرد: از میان کتابخانه‌های مورد بررسی، ۵۰ مجموعه به اجرای این طرح نیاز داشتند که تاکنون ۳۲ مورد آن به سرانجام رسیده است. به گفته وی، استان بوشهر در حوزه بازطراحی کتابخانه‌های عمومی رتبه نخست کشور را به دست آورده و اجرای این طرح‌ها در افزایش تعداد اعضا و میزان امانت کتاب نیز اثرگذار بوده است.
وی در تشریح وضعیت طرح‌های عمرانی کتابخانه‌ای استان اظهار کرد: در پنج شهر دوراهک، بادوله، بوشکان، شیرینو و چاه‌مبارک هنوز کتابخانه عمومی وجود ندارد. پروژه کتابخانه دوراهک اکنون به پیشرفت فیزیکی ۹۹ درصدی رسیده و پس از تکمیل مراحل تجهیز، به‌زودی به بهره‌برداری خواهد رسید.
راهب افزود: کتابخانه شهر دیر نیز با مشارکت شهرداری و مجموعه راه و شهرسازی به همین میزان پیشرفت فیزیکی رسیده و شرایط برای بهره‌برداری از آن و استفاده خانواده‌ها و کودکان فراهم شده است.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر با تأکید بر ضرورت توجه به شهرهای فاقد زیرساخت کتابخانه‌ای، از رسانه‌ها خواست موضوع احداث کتابخانه در این مناطق را به‌عنوان یک مطالبه فرهنگی پیگیری کنند و گفت: در چهار شهر دیگر که فاقد کتابخانه عمومی هستند، روند اجرای پروژه‌های عمرانی هنوز به شکل مطلوب آغاز نشده است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، نبود کتابخانه مرکزی را یکی از خلأهای مهم زیرساخت فرهنگی استان دانست و اظهار کرد: کتابخانه‌های مرکزی در سطح کشور علاوه بر ارائه خدمات معمول کتابخانه‌ای، ظرفیت میزبانی از حدود ۶۰ نوع خدمت و فعالیت فرهنگی، علمی و پژوهشی را دارند. چنین مجموعه‌هایی می‌توانند امکاناتی همچون نگارخانه، اتاق علم، تالار خلاقیت نوجوانان و فضاهای تخصصی پژوهشی را در اختیار شهروندان قرار دهند.
راهب با بیان اینکه کتابخانه مرکزی از ارکان مهم توسعه علمی و فرهنگی استان‌ها محسوب می‌شود، افزود: با وجود پیش‌بینی این مجموعه در برنامه‌های توسعه کشور و راه‌اندازی آن در بسیاری از استان‌ها، بوشهر همچنان از داشتن کتابخانه مرکزی محروم است. تحقق این مطالبه نیازمند عزم جدی مدیران، پیگیری مسئولان و همراهی رسانه‌هاست.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر در پاسخ به موضوع سهم قانونی شهرداری‌ها از درآمدهایشان برای توسعه کتابخانه‌های عمومی نیز گفت: با پیگیری‌های صورت‌گرفته و ورود دستگاه‌های نظارتی، روند پرداخت این سهم در سال‌های اخیر بهبود یافته است؛ به‌گونه‌ای که مجموع مبالغ پرداختی شهرداری‌ها از حدود ۳۰۰ میلیون تومان در سال ۱۴۰۰ به نزدیک ۱۰ میلیارد تومان در پایان سال گذشته افزایش پیدا کرده است.
وی ضمن قدردانی از شهرداری‌هایی که در پرداخت این سهم قانونی همکاری مناسبی داشته‌اند، تصریح کرد: میزان همکاری شهرداری‌ها در این زمینه یکسان نیست، اما پرداخت به‌موقع این اعتبار می‌تواند زمینه‌ساز بهسازی فضاهای کتابخانه‌ای، توسعه امکانات و ارتقای سطح خدمات فرهنگی به مردم باشد.
راهب با اشاره به ترکیب جمعیتی اعضای کتابخانه‌های عمومی استان گفت: کودکان و نوجوانان حدود ۶۵ درصد از اعضای کتابخانه‌های بوشهر را تشکیل می‌دهند. بررسی موضوعات کتاب‌های امانت‌گرفته‌شده نیز نشان می‌دهد ادبیات، رمان و داستان بیشترین سهم را در میان آثار مورد استقبال مخاطبان دارند و پس از آن، کتاب‌های روان‌شناسی و دینی قرار گرفته‌اند.
وی همچنین از خرید منابع جدید برای تقویت مخازن کتابخانه‌ها و حمایت از فعالان حوزه نشر خبر داد و اظهار کرد: در یک سال گذشته یک میلیارد و ۱۵۰ میلیون تومان کتاب از ناشران استانی و ملی خریداری شده است. علاوه بر این، ۱۶۰ میلیون تومان برای تهیه بازی‌های فکری و اسباب‌بازی‌های مورد استفاده در بخش‌های کودک هزینه شده است.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر ادامه داد: در چارچوب طرح ملی «شهرزاد» نیز چهار میلیارد و ۱۵۰ میلیون تومان برای خرید کتاب‌های داستان و رمان اختصاص یافته که این منابع میان کتابخانه‌های عمومی استان توزیع شده است.
راهب در ادامه با اشاره به تفاوت میزان استقبال از کتابخانه‌ها در شهرستان‌های استان گفت: شهرستان تنگستان با سرانه ۷۰ نسخه امانت کتاب به ازای هر ۱۰۰ نفر، بیشترین میزان را در استان به خود اختصاص داده و شهرستان دشتی با ۱۷ نسخه در جایگاه کمترین میزان امانت قرار دارد.
وی افزود: در شاخص عضویت نیز شهرستان جم با سرانه ۷.۳۹ نفر به ازای هر ۱۰۰ نفر جمعیت، بالاترین میزان را دارد و گناوه با سرانه ۱.۵۴ نفر در پایین‌ترین جایگاه قرار گرفته است.
راهب همچنین از استفاده از ظرفیت احکام جایگزین حبس برای کمک به کتابخانه‌های عمومی خبر داد و گفت: ارزش مجموع احکام صادرشده در این زمینه ۱۹ میلیون تومان بوده است. بر اساس این شیوه، برخی قضات به‌جای اعمال مجازات حبس، افراد را به اهدای کتاب یا پرداخت کمک مالی به کتابخانه‌های عمومی هدایت کرده‌اند.
وی در ادامه به موضوع کتابخانه عمومی حجت‌الاسلام محسنی جمی پرداخت و از آن به‌عنوان یکی از اتفاقات تلخ دوران مسئولیت خود یاد کرد. به گفته راهب، زمین این کتابخانه دارای وقف‌نامه بوده و ساختمان آن نیز با استفاده از اعتبارات دولتی احداث شده است، اما به دنبال اختلافات مربوط به پرداخت حق پذیره، بخشی از حیاط کتابخانه از دسترس خارج شده و در اختیار یک طرح خصوصی قرار گرفته است.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر با بیان اینکه این مسئله به فعالیت کتابخانه پایان نداده است، تصریح کرد: تلاش مجموعه بر حفظ فضای باقی‌مانده و تداوم خدمات‌رسانی به مخاطبان متمرکز است. در عین حال، پیگیری‌هایی برای تأمین مکان جایگزین و ساخت کتابخانه‌ای جدید در موقعیتی مناسب نیز در حال انجام است.
راهب در پایان از برگزاری مراسم تجلیل از کتابداران، کتابخوانان و فعالان برتر حوزه کتاب در استان خبر داد و گفت: این آیین روز ۲۶ آبان‌ماه از ساعت ۹ صبح در سالن همایش بانک ملت برگزار می‌شود و طی آن از برگزیدگان و فعالان عرصه کتاب و کتابخوانی تقدیر خواهد شد.
انتهای پیام/
نظر شما